CHUYỆN VỀ BÁC SỸ TÌNH NGUYỆN HIẾN MÁU CỨU NGƯỜI

Nhắc đến Bác sĩ Trương Trọng Tuyến của Bệnh viện Đa khoa huyện Bá Thước, người ta không chỉ biết đến một lương y yêu nghề, cần cù lao động mà còn khâm phục tấm lòng nhân hậu sẵn sàng hiến máu cứu sống bệnh nhân của vị bác sĩ này.

                                                                       Ảnh Minh Họa

Sinh ra và lớn lên ở vùng quê nghèo thôn Dần Long, xã Lương Ngoại huyện miền núi Bá Thước, đã nhiều lần chứng kiến cảnh bà con trong thôn, bản ít học bị bệnh có nhiều trường hợp bị mắc bệnh nhưng không đến bệnh viện mà chỉ tìm cách cúng ma đã dẫn đến tử vong, khiến chàng trai Trương Trọng Tuyến luôn khát khao được cứu những người bệnh trong bản thoát khỏi “bàn tay tử thần”.

Sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, để đạt được ước mơ của mình, anh đăng ký dự thi và trúng tuyển vào Viện sốt rét ký sinh trùng, côn trùng Hà Nội. Ngay từ những ngày đầu vào trường, hưởng ứng phong trào hiến máu trong sinh viên, chàng trai “người núi” này đã hòa đồng cùng mọi người và tham gia tích cực hoạt động có ích này nơi anh học tập.

Tự nghĩ rằng đây là một việc làm có ích, những giọt máu của mình sẽ góp phần cứu sống nhiều sinh mạng, anh đã không ngần ngại trong việc hiến máu tình nguyện dù lúc đó số cân nặng của anh cũng chỉ vừa đủ tiêu chuẩn. Trương Trọng Tuyến cũng không còn nhớ đã có bao nhiêu lần anh tình nguyện hiến máu trong suốt quãng đời sinh viên của mình.

Sau những ngày tháng miệt mài học tập, anh đã tốt nghiệp với tấm bằng loại ưu. Trong khi mọi người bạn của anh chọn cho mình hướng đi đó là ở lại những thành phố lớn, có điều kiện tốt để công tác, còn anh đã chọn trở về miền sơn cước - quê hương của mình và xin vào làm việc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bá Thước để được góp sức cùng đồng nghiệp cứu sống những bệnh nhân đồng bào miền núi.

Sau khi nhận nhiệm vụ, với sức trẻ và lòng nhiệt huyết, Trương Trọng Tuyến đã làm việc không quản ngại khó khăn, hết mình vì công việc, nhiệm vụ nào được giao anh đều hoàn thành xuất sắc, được bệnh nhân và đồng nghiệp hết lòng tin yêu.

Với tình thương người bệnh và tấm lòng nhân ái thật cao cả, Bác sĩ Trương Trọng Tuyến đã không ngần ngại tiếp tục hiến máu cho những bệnh nhân trong cơn nguy kịch. Chứng kiến sự sống và cái chết không tày gang tấc của những bệnh nhân trước việc cần máu, bác sĩ Tuyến đã tự nguyện cho máu để cứu sống họ. Trải qua những năm tháng trong nghề, Bác sĩ Tuyến đã cho máu đến hơn chục bệnh nhân. Nhiều bệnh nhân may mắn được anh cho máu đã thoát khỏi “tử thần”.

Chia sẻ về việc làm đầy tính nhân văn của mình, Bác sĩ Trương Trọng Tuyến tâm sự: “Mình cứ nghĩ nỗi đau của người bệnh là nỗi đau của chính mình thì tôi thấy nên làm như vậy. Mỗi lần cho máu xong, thấy bệnh nhân qua được cơn nguy kịch tôi vui lắm. Niềm hạnh phúc của mỗi bác sĩ là cứu sống được người bệnh, tôi sẽ tiếp tục hiến nếu ai có nhu cầu cùng nhóm máu”.

Một bệnh nhân bị xuất huyết dạ dày đang nằm điều trị tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bá Thước, là người được bác sĩ Tuyến kịp thời cho máu, anh Phạm Ngọc Quang (thị trấn Cành Nàng) đã may mắn thoát chết, anh chia sẻ: “Tôi rất cảm động và biết ơn bác sĩ Tuyến đã cho tôi những giọt máu vô cùng quý giá trong lúc nguy cấp. Sự sống của tôi, có dòng máu của bác sỹ Tuyến, cả cuộc đời này tôi không bao giờ quên được nghĩa cử cao đẹp này. Anh ấy thật xứng đáng với lời dạy của Bác “Lương Y như từ mẫu”.

Nói về anh Trương Trọng Tuyến, Bác sĩ Trương Thị Mầu, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Bá Thước cho biết: “Với cương vị là Giám đốc bệnh viện, tôi đánh cao phẩm chất đạo đức, cũng như chuyên môn của bác sỹ Tuyến. Đồng chí Tuyến là người năng nổ nhiệt tình trong mọi hoạt động. Đối với công việc chuyên môn anh luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, có nhiều sáng tạo trong công việc. Đặc biệt, anh là người có nghị lực và ý chí tiến thủ. Tôi cũng vô cùng cảm động trước nghĩa cử cao đẹp của đồng chí Tuyến. Nhiều bệnh nhân được đồng chí cho máu đã thoát khỏi tử thần. Trong cuộc sống rất cần những bác sĩ có tấm lòng nhân ái như đồng chí Tuyến”.

TẤM GƯƠNG Y ĐỨC CỦA BÁC SỸ GỐC HÀ THÀNH

Sinh ra ở phố Hàng Bột (TP Hà Nội), lớn lên và lập nghiệp tại TP Hồ Chí Minh, trong gần 30 năm làm ngành y, ông là bác sỹ (BS) đầu tiên ở Việt Nam phẫu thuật thành công bệnh Parkinson. Đó là PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng, Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (BV NTP), Phó Chủ tịch Hội Thần kinh TP Hồ Chí Minh.

PGS.TS.BS NGUYỄN THI HÙNG

                                                   

Đưa bệnh nhân Parkinson hòa nhập cuộc sống

Năm 2012 đã ghi dấu ấn lớn trong lịch sử ngành y nước ta khi một nhóm bác sỹ BV NTP, đứng đầu là PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng đã phẫu thuật đặt điện cực não (kỹ thuật kích thích điện não sâu, giúp làm giảm đến 70-80% những rối loạn vận động của người bệnh) thành công cho hai bệnh nhân (BN) mắc bệnh Parkinson lâu năm, đưa họ trở lại cuộc sống đời thường gần như tới 80%. Bởi từ trước đến nay, phương pháp điều trị là sử dụng thuốc để bổ sung chất dẫn truyền thần kinh cho BN, nhưng thường chỉ hiệu quả trong những năm đầu của bệnh.

Đó là BN Phan Văn Lục (71 tuổi, quê Hà Tĩnh) được các BS BV NTP mổ trong vòng 9 tiếng đồng hồ (ngày 11-4-2012), sau khi bị bệnh hơn chục năm với triệu chứng run toàn thân, đi lại chậm chạp. Tiếp đó, BN Cao Thụy Tiên (62 tuổi) mắc bệnh 15 năm với thể run toàn thân rất nặng được mổ một ngày sau đó. PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng cho hay, để mổ thành công hai ca đầu tiên trên, các BS ngoài việc nắm vững chuyên môn và được sự giúp đỡ, hướng dẫn của GS Jean Paul Nguyễn, Chủ nhiệm Khoa bộ môn phẫu thuật thần kinh Viện trường Nantes (Pháp) thì còn trải qua nhiều công đoạn. Đầu tiên, phải xác định đúng bệnh và giai đoạn cần mổ, có sức khỏe tốt và không bị bệnh tiểu đường, cao huyết áp, giảm trí nhớ…
Khi xác định xong, BN được cố định đầu bằng khung Stereo tactic rồi được chụp cộng hưởng từ và CT scan sọ não, xử lý trực tiếp qua vi tính để xác định đúng nhân trong não đã gây ra triệu chứng Parkinson. Tiếp đến BS thần kinh sẽ cử động chân tay của BN để kiểm tra lại xem đúng vị trí chưa, rồi kích thích một dòng điện với cường độ thấp để kiểm soát hoạt động của nhân gây bệnh. Khi đã xác định đúng vị trí, các BS mới nối dây điện cực với một pin phát xung điện ở dưới da vùng ngực, tương tự như đặt máy tạo nhịp tim. Ngày hôm sau, các BS chuyên khoa thần kinh sẽ điều chỉnh nhịp tim cho BN để có cường độ, tần số và xung phù hợp nhằm giảm triệu chứng và ít tác dụng phụ nhất liên tục trong 6 tháng đầu.

Bệnh Parkinson là bệnh lý thoái hóa thần kinh, thường xảy ra ở những người lớn tuổi, nhất là ở độ tuổi trên 60 (chiếm gần 1,5%). Từ cuối những năm 60 trở về trước, BN chủ yếu được điều trị bằng thuốc Levodopa, thay thế cho chất Dopamine bị thiếu hụt để duy trì, kiểm soát các triệu chứng của bệnh. Điều đáng nói, khi BN sử dụng thuốc được 8-10 năm thì thuốc hết tác dụng. Chưa kể khi BN uống trong thời gian dài sẽ bị xáo trộn vận động, bệnh càng nặng hơn và gây nên biến chứng về vận động.

Năm 1998, ngành y đánh dấu sự thành công khi nhóm các BS Âu - Mỹ đã dùng phương pháp kích thích điện não sâu. Từ đó, phương pháp này được xem là phương pháp duy nhất hiện nay điều trị bệnh Parkinson hiệu quả. Năm 2012, lần đầu tiên tại Việt Nam, PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng và các BS của BV NTP mổ và đặt điện cực thành công cho hai BN trên. Từ kết quả đạt được, đến nay, BV NTP tiếp tục mổ điều trị thành công cho nhiều BN Parkinson khác. Sau khi được điều trị, thay vì phải uống 10-12 viên thuốc Levodopa/ngày, giờ chỉ uống 3-4 viên/ngày, chất lượng cuộc sống thay đổi hẳn. Nói về việc điều trị bệnh Parkinson, PGS.TS.BS Võ Văn Nho đánh giá, đây là bước phát triển của y học nước nhà trong lĩnh vực điều trị các bệnh về thần kinh và mở ra nhiều triển vọng mới vì người mắc bệnh này đang tăng cao và hầu hết BN không đủ tiền để đi điều trị ở nước ngoài. Chi phí mổ Parkinson lần đầu ở nước ta chỉ khoảng 30-35 nghìn USD, bằng 1/2 nước ngoài.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng, giữa năm 2014, các BS nước ta có thể làm chủ được công nghệ và phương pháp điều trị này. Bước quan trọng nhất vẫn là chuẩn bị về mặt đội ngũ con người. Hiện BV có 4 BS thần kinh có thể đánh giá, theo dõi và chỉnh pin cho những BN Parkinson, còn đội ngũ phẫu thuật có 2 BS. Trong đó, BS Hùng là trưởng nhóm thần kinh của BV, đồng thời là trưởng kíp phụ trách các ca mổ.

Và phong cách, y đức của vị bác sỹ đầu ngành.
PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng kể, cha mẹ ông đều là những viên chức bình thường. Trong 6 anh chị em (PGS.TS.BS Hùng là con thứ tư) đã có 4 anh chị em làm ngành y tại các BV lớn trên địa bàn TP. Vợ ông cũng là BS, còn hai người con cũng đậu ngành y nhưng chỉ có con gái út kiên trì theo nghiệp bố mẹ. "Tôi luôn dạy con mình, làm người thầy thuốc trước hết phải có đức, nếu không sẽ khó thể là "như mẹ hiền". Ngoài đức cũng cần tài, bởi nếu không có tài cũng sẽ rất nguy hiểm... Người làm nghề y còn phải có tinh thần tìm tòi trong khoa học, không hài lòng với những gì đã có, chấp nhận sự thay đổi và đổi mới để cải tiến kỹ thuật ngày càng tốt hơn. Người thầy thuốc cũng phải coi người bệnh như bản thân!", PGS Hùng tâm tình bằng chất giọng nhẹ nhàng, trầm tĩnh.

Có lẽ lời nói đã bộc lộ cho tính cách của ông, bởi dù ở cương vị giám đốc nhưng ông luôn giản dị trong cách ăn mặc, lời nói và thái độ với mọi người xung quanh. Chúng tôi đã tiếp xúc với ông nhiều lần nhưng trong những cuộc họp hay bàn luận về y tế, ông luôn là người đầu tiên đứng dậy hăng hái phát biểu và đưa ra những phân tích, nhận định thẳng thắn nhất. "Nhiều người nói, ngành y thường nhạy cảm nên không nên thẳng thắn quá, nhưng với tôi thì ngược lại, thẳng thắn và biết thừa nhận những cái chưa hoàn thiện mới có thể đưa ngành y phát triển, bởi chúng ta đều hành động vì sức khỏe con người", PGS Hùng nói.

PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng tốt nghiệp Trường ĐH Y khoa Sài Gòn năm 1980. Sau nhiều năm hoạt động các phong trào tình nguyện, năm 1984 ông về công tác tại BV Nguyễn Tri Phương. Năm 1996 ông đi tu nghiệp ở Mỹ về điều trị rối loạn vận động. Trong quá trình đó, với sự nỗ lực vượt bậc của bản thân, ông đã được tin tưởng trong vai trò phụ mổ khi phẫu thuật gây bệnh lý về thần kinh. Cũng năm 1996, ông theo học kỹ thuật chích Botulinum Toxin, để điều trị BN vẹo cổ hay co thắt nửa mặt, co giật mí mắt, loạn chân, liệt cơ tay khi viết… Đến năm 1998, cũng chính ông là người đầu tiên áp dụng kỹ thuật này để điều trị các rối loạn vận động tại nước ta. Đề tài này đã được báo cáo tại Hội Thần kinh học Việt Nam trên toàn quốc. Năm 2000, ông tu nghiệp ở Pháp, lúc này đã có kỹ thuật kích thích não sâu. Hiện ông là Giám đốc BV Nguyễn Tri Phương, Phó Chủ tịch Hội Thần kinh TP, Trưởng bộ môn thần kinh Trường ĐH Y Phạm Ngọc Thạch và Chủ tịch Hội Đao TP Hồ Chí Minh.

LƯƠNG Y TRẦN VĂN QUẢNG:TẤM GƯƠNG SÁNG VỀ Y ĐỨC VÀ Y THUẬT

Lương y Trần Văn Quảng, sinh năm 1932, tại xã Bắc Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Bố là một lương y nổi tiếng trong vùng, vừa làm thuốc chữa bệnh cứu người, vừa hoạt động cách mạng, bị thực dân Pháp bắt tù đày.

LƯƠNG Y TRẦN VĂN QUẢNG

Lương y Trần Văn Quảng khi mới 6 tuổi đã học chữ Hán, 16 tuổi bắt đầu học nghề thuốc. Năm 19 tuổi phải bỏ quê đi ở, làm thuê, tự học chữ, học nghề. Tháng 4-1955, trở về Hà Nội tìm việc làm, nhưng dù làm bất cứ việc gì để kiếm sống, ông cũng không quên học chữ Hán và học nghề Đông y mà cha ông đã truyền lại và thấm vào máu thịt. Ông học bổ túc văn hóa và hoàn thành chương trình lớp 10/10, rồi học thêm tiếng Pháp. Năm 1966, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam.
                                           
Sau hơn 40 năm đi nhiều nơi, làm đủ nghề để kiếm sống, gắn bó nghề Đông y với ước ao cháy bỏng là trở về với đại gia đình Đông y Việt Nam, thì ngày 1-12-1982, ông được chuyển về công tác tại Trung ương Hội Đông y Việt Nam. Ông tham gia Ban Tuyên giáo Trung ương Hội, tuyên truyền, giáo dục hội viên về y đức, y thuật và là một trong những người đặt viên gạch đầu tiên xây dựng Phòng Chẩn trị của Trung ương Hội Đông y ngày nay. Ông tham gia nhiều khóa Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Trung ương Hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, Quyền Tổng thư kí, 15 năm làm Phó Tổng Biên tập Tạp chí Đông y và có nhiều công lao đóng góp cho Tạp chí ngày càng phát triển.
Ông đã khám và điều trị cho hàng chục nghìn bệnh nhân ở nhiều lứa tuổi khác nhau và cứu sống sinh mạng nhiều bệnh nhân, đem lại hạnh phúc cho bao nhiêu gia đình. Nhiều bài thuốc của ông đã đúc rút thành những kinh nghiệm quý để truyền lại cho thế hệ sau. Ông biên dịch xuất bản 15 đầu sách về chuyên môn Đông y, chữ Hán Đông y, để làm tài liệu học tập, nghiên cứu về Đông y, Đông dược cho nhiều thế hệ thầy thuốc Đông y Việt Nam. Như cuốn sách “Tần hồ mạch học”, “Danh từ thuật ngữ Đông y”, “Đông dược học thiết yếu”, “Thiên tự văn”…
Ông tham gia biên dịch bộ tiểu thuyết “Hồng lâu mộng” tập 3-4 từ chữ Hán sang Quốc ngữ (xuất bản năm 1963). Đặc biệt, ông đã chép 133 bài thơ chữ Hán trong tập thơ “Nhật kí trong tù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh. Đồng chí Vũ Kỳ, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh đã viết tặng cụ Quảng như sau: “Tấm lòng thành kính đối với Bác Hồ muôn vàn kính yêu, đã thể hiện trên từng trang sách, trong từng nét chữ, hơn 100 ngày đêm nắn nót, công phu ấy không phải ai cũng làm được. Rất đáng trân trọng”.
 Năm 2010, nhân kỉ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, ông đã viết lại bản “Chiếu dời đô” của Vua Lý Thái Tổ bằng chữ Hán, viết nhiều bài báo đăng trên các tạp chí chuyên môn và các báo khác.
Với những thành tích đạt được, ông được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhì, Huân chương Lao động hạng Ba, phong tặng Thầy thuốc ưu tú và được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.
Năm 2006, Bộ Y tế và Trung ương Hội Đông y Việt Nam công nhận là Lương y giỏi cấp Quốc gia lần thứ Nhất. Năm 2007, ông được tặng Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng. Ông là hội viên Hội NCT Việt Nam sinh hoạt tại chi hội phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội, luôn tích cực tham gia công tác NCT, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được Trung ương Hội NCT Việt Nam biểu dương hội viên xuất sắc toàn quốc năm 2004.
Năm nay, ông Trần Văn Quảng đã 81 tuổi nhưng vẫn minh mẫn, sống giản dị trong một căn buồng chật hẹp ở 40 phố Bát Đàn, TP Hà Nội. Hằng ngày, ông vẫn khám, chữa bệnh cứu người, đi dạy học, viết sách báo, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp và truyền nghề cho thế hệ sau.